Open Access (pol. Otwarty Dostęp) to międzynarodowa inicjatywa zakładająca bezpłatne, pełnotekstowe udostępnianie efektów pracy naukowej w Internecie dla wszystkich zainteresowanych użytkowników. Ze względu na prawa dostępu wyróżnia się bezpłatne publikacje w otwartym dostępie (otwarty dostęp gratis) i publikacje pozbawione zbędnych ograniczeń prawnoautorskich i licencyjnych (otwarty dostęp libre). Ruch działa w imieniu całej społeczności naukowej, nie wyróżnia poszczególnych dyscyplin i apeluje do przedstawicieli różnych specjalności. Ruch Otwartej Nauki należy traktować jako rozwinięcie ruchu Open Access – poprzez zastosowanie zasady otwartości na wszystkich etapach pracy i komunikacji naukowej. 

Jeżeli portalu, serwisu, informatora, katalogu lub bazy nie ma na liście, skontaktuj się:  
z Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku 
rub[at]uwb.edu.pl

 

Open Access (pol. Otwarty Dostęp) to międzynarodowa inicjatywa zakładająca bezpłatne, pełnotekstowe udostępnianie efektów pracy naukowej w Internecie dla wszystkich zainteresowanych użytkowników. Ze względu na prawa dostępu wyróżnia się bezpłatne publikacje w otwartym dostępie (otwarty dostęp gratis) i publikacje pozbawione zbędnych ograniczeń prawnoautorskich i licencyjnych (otwarty dostęp libre). Ruch działa w imieniu całej społeczności naukowej, nie wyróżnia poszczególnych dyscyplin i apeluje do przedstawicieli różnych specjalności. Ruch Otwartej Nauki należy traktować jako rozwinięcie ruchu Open Access – poprzez zastosowanie zasady otwartości na wszystkich etapach pracy i komunikacji naukowej. 

Jeżeli portalu, serwisu, informatora, katalogu lub bazy nie ma na liście, skontaktuj się:  
z Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku 
rub[at]uwb.edu.pl

 

INFORMACJE O OTWARTYM DOSTĘPIE

Poniżej w układzie alfabetycznym znajdują się wybrane linki do stron polskich serwisów popularyzujących temat Otwartego Dostępu do wiedzy w Polsce . 

Global Open Access Portal

Portal zawiera dane m.in. na temat statusu Open Access, kluczowych organizacji zaangażowanych w ruch OA w państwach członkowskich, ważnych publikacji o OA pochodzących z różnych regionów świata, krytycznej oceny głównych barier OA w każdym kraju, potencjału OA w państwach członkowskich UNESCO, linków OA dotyczących inicjatyw na świecie.

Koalicja Otwartej Edukacji (KOED)

Porozumienie organizacji pozarządowych i instytucji działających w obszarze edukacji, nauki i kultury. Jego celem jest wspieranie tworzenia otwartych zasobów edukacyjnych i promowanie związanych z nimi dobrych praktyk i narzędzi.

Open Access (EBIB)

Serwis EBIBu promujący otwarte zasoby naukowe. Serwis obejmuje m. in. portale OA, listę repozytoriów, wyszukiwarki, czasopisma OA, polskie zasoby otwarte i inne.

OpenAIRE - Open Access Infrastructure for Research in Europe

Organizacja non-profit, której głównym celem jest koordynacja działań na rzecz Otwartej Nauki w Europie. Obecnie OpenaAIRE m.in. tworzy i zarządza siecią trzydziestu czterech Krajowych Biur Otwartego Dostępu (National Open Access Desks) w całej UE i poza jej granicami, prowadząc skierowane do naukowców działania edukacyjne i szkoleniowe, przekonując decydentów do przyjmowania polityk otwartości oraz współpracując z projektami, repozytoriami i platformami czasopism.

Otwarta Nauka

Serwis zajmuje się problematyką otwartości w badaniach naukowych i edukacji. Oferuje przystępne i kompetentne wprowadzenie w podstawowe kwestie związane z otwartą nauką, aktualne informacje o dobrych praktykach, narzędziach i wydarzeniach, a także bazę wiedzy na temat otwartych modeli komunikacji naukowej.

SPARC - Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition

Organizacja działa na rzecz umożliwienia otwartego dzielenia się wynikami badań i materiałami edukacyjnymi, przyspieszenia odkryć i zwiększenia zwrotu z naszych inwestycji w badania i edukację. SPARC koncentruje się na współpracy z innymi zainteresowanymi stronami - w tym autorami, wydawcami, bibliotekami, studentami, podmiotami finansującymi, decydentami politycznymi i opinią publiczną - w celu wykorzystania możliwości stworzonych przez Internet, promując zmiany zarówno w infrastrukturze, jak i kulturze potrzebne do wprowadzenia otwórz domyślne dla badań i edukacji. Koordynuje też m.in Open Access Week na całym świecie.

UWOLNIJ NAUKĘ

Portal Koalicji Otwartej Edukacji, który zrzesza aktywistów specjalizujących się w działaniach na rzecz Otwartej Nauki.

PRAWO AUTORSKIE

Licencje Creative Commonse (CC)

Międzynarodowy projekt oferujący darmowe rozwiązania prawne i inne narzędzia służące zarządzaniu przez twórców prawami autorskimi do swoich utworów. Pozwalają zastąpić tradycyjny model „Wszystkie prawa zastrzeżone” zasadą „Pewne prawa zastrzeżone” – przy jednoczesnym poszanowaniu zasad prawa autorskiego. Licencje Creative Commons oferują różnorodny zestaw warunków licencyjnych – swobód i ograniczeń. Dzięki temu autor może samodzielnie określić zasady, na których chce dzielić się swoją twórczością zinnymi.

Pomocnik Prawny

Pomocnik prawny umożliwia łatwe uzyskanie podstawowej wiedzy o prawnych aspektach otwartego dostępu, przydatnej dla autorów, wydawców, jednostek naukowych oraz instytucji finansujących badania. Pomocnik ułatwia usuwanie ograniczeń prawnych stojących na drodze do udostępniania publikacji naukowych w sposób otwarty.

Sherpa/Romeo    

W serwisie znajdują się informacje dotyczące polityki zamieszczania publikacji w repozytoriach. Poszczególni wydawcy są oznaczeni odpowiednim kolorem, określającym:

  • pełną zgodę na publikację preprintów lub postprintów lub ostatecznych plików od wydawcy (kolor zielony),
  • zgodę na publikację postprintów lub ostatecznych plików od wydawcy (kolor niebieski),
  • zgodę na publikację preprintów (kolor żółty),
  • brak zgody na archiwizację (kolor biały).

Pre-print – wersja autorska artykułu przed recenzją
Post-print – wersja autorska artykułu po recenzji

WYSZUKIWARKI ZASOBÓW OPEN ACCESS

Poniżej znajdują się w porządku alfabetycznym najważniejsze multiwyszukiwarki zasobów Open Access oraz wybrane wyszukiwarki naukowe. Przeszukują one jednocześnie otwarte zasoby (metadane i/lub pełen tekst) różnych baz, repozytoriów, czasopism i bibliotek cyfrowych. 

Agregator CEON

Agregator Centrum Otwartej Nauki to wspólny punkt dostępu do zasobów 21 polskich otwartych repozytoriów. Zapewnia ich większą widoczność, szerszą dostępność i łatwiejsze wyszukiwanie poprzez datę publikacji, język, typ dokumentu i wybrane repozytoria

BASE

BASE (Bielefeld Academic Search Engine) jest jedną z największych na świecie wyszukiwarek dokumentów naukowych wolno dostępnych w internecie (Open Access). Jej administracją zajmuje się Biblioteka Uniwersytecka w Bielefeldzie w Niemczech.

Dissemin

Platforma gromadzi metadane z wielu źródeł (m.in. z CrossRef.org, BASE, SHERPA/RoMEO i Zotero) i analizuje na ich podstawie dostępność pełnych tekstów publikacji naukowych, politykę wydawców wobec otwartego dostępu oraz możliwości legalnego otwarcia zamkniętych dotąd prac. Więcej informacji

Europeana

Biblioteka cyfrowa która została otwarta 20 listopada 2008 w ramach inicjatywy UE: i w 2010 r.na rzecz bibliotek cyfrowych w celu udostępnienia dziedzictwa kulturowego i naukowego Europy w internecie. Europeana to wspólny punkt dostępu do zbioru bibliotek, archiwów i muzeów w całej Europie, który umożliwia użytkownikom znalezienie we własnym języku cyfrowych dzieł kultury udostępnionych przez uznane organizacje kulturalne w całej Unii Europejskiej.

Federacja Bibliotek Cyfrowych

Federacja Bibliotek Cyfrowych to serwis zawierający zasoby współtworzone przez wiele instytucji naukowych i publicznych, takich jak wyższe uczelnie, biblioteki, archiwa, muzea czy ośrodki badawcze.

FreeFullPDF

Wyszukiwarka darmowych publikacji naukowych dostępnych w formacie PDF z takich dziedzin wiedzy jak nauki społeczne, humanistyczne, ścisłe i przyrodnicze.

Google Scholar

Usługa Google Scholar upraszcza wyszukiwanie tekstów naukowych. W jednym miejscu można wyszukiwać materiały z wielu dziedzin i źródeł: artykuły recenzowane, prace naukowe, książki, streszczenia i artykuły pochodzące z wydawnictw naukowych, towarzystw naukowych, repozytoriów materiałów zgłoszonych do publikacji, uniwersytetów i innych organizacji akademickich.

OpenDOAR

The Directory of Open Access Repositories - wyszukiwarka repozytoriów wg tematyki, kraju, typów dokumentów i oprogramowania.

Open Knowledge Maps (OKM)

Narzędzie eksploracji i prezentacji światowych zasobów wiedzy, ułatwiające przeglądanie i lokalizowanie udostępnionych w sieci artykułów naukowych oraz śledzenie nowych osiągnięć we wszystkich dyscyplinach i obszarach badawczych. Jest to obecnie największa wizualna wyszukiwarka treści naukowych. Więcej informacji.

re3data

Światowy rejestr repozytoriów danych badawczych, który obejmuje repozytoria danych badawczych z różnych dyscyplin akademickich. Promuje kulturę udostępniania, zwiększony dostęp i lepszą widoczność danych badawczych. Rejestr został uruchomiony jesienią 2012 r. i jest finansowany przez German Research Foundation (DFG).

ROAR - Registry of Open Access Repositories

Wyszukiwarka repozytoriów, przeszukuje archiwa z całego świata ze wszystkich dziedzin wiedzy. Zawiera największy z dostępnych spis archiwów z całego świata, dotyczących wszystkich dziedzin wiedzy. Porządkowanie listy odbywać się może poprzez wybór archiwów z określonego kraju, systemu oprogramowania lub typu dokumentów zawartych w archiwum.

CZASOPISMA OPEN ACCESS

Poniżej znajdują się w porządku alfabetycznym wybrane bazy polskich i zagranicznych czasopism naukowych, dostępnych w Otwartym Dostępie. 

ARIANTA

Baza zawiera informacje oraz informacje i linki do tytułów polskich czasopism elektronicznych. Są to zarówno czasopisma z dostępem do pełnych tekstów, jak również te, które udostępniają na swych stronach WWW spisy treści lub/i abstrakty

Directory of Open Access Journals (DOAJ)

DOAJ jest organizacją członkowską, która tworzy bazę pełnotekstowych, bezpłatnych czasopism, w otwartym dostępie, ze wszystkich dziedzin nauki, technologii, medycyny, nauk społecznych i humanistycznych. Baza została założona w Lund University Libraries w 2003 roku. Serwis oferuje sprawdzone pod względem merytorycznym czasopisma naukowe w różnych językach.Czasopisma, które chcą być w niej rejestrowane, są sprawdzane pod kątem stosowania odpowiednich standardów wydawniczych i wykorzystywanej licencji.

Find Articles

Pełnotekstowy serwis umożliwiający wyszukiwanie artykułów z ponad 300 światowych magazynów i czasopism, m.in. z nauk społecznych, ekonomicznych, niektórych działów techniki, nauczania, sportu, sztuki.

Hindawi

Hindawi jest jednym z największych na świecie wydawców recenzowanych, w pełni otwartych czasopism. Udostępnia tytuły czasopism Open Access z szerokiego zakresu dyscyplin naukowych. Wszystkie artykuły są dostępne bezpłatnie, z możliwością nieograniczonego wykorzystania, rozpowszechniania, kopiowania, pod warunkiem wskazania cytowanego źródła.

J-STAGE

Czasopisma japońskie; część dostępna w trybie open Access. Baza zawiera 645 tytułów czasopism (315296 artykułów), jęz. ang./japoński; prowadzona przez Japan Science and Technology Information Aggregator, Electronic.

JURN directory (arts & humanities ejournals)

Zawiera 2,300 linków do wybranych czasopism elektronicznych z zakresu sztuki i nauk społecznych. Czasopisma są dostępne bezpłatnie w całości, lub w znacznej części.

KSIĄŻKI OPEN ACCESS

Poniżej znajdują się w porządku alfabetycznym wybrane linki do zagranicznych i polskich książek w Otwartym Dostępie. 

Directory of Open Access Books (DOAB)

Fundacja OAPEN otworzyła w Internecie przewodnik po otwartych książkach DOAB Directory of Open Access Books (www.doabooks.org), gromadzi tam opracowania naukowe i popularnonaukowe z wielu dziedzin wiedzy, publikowane u różnych wydawców. Książki są opatrzone wolnymi licencjami, wiadomo zatem, jak je wykorzystać. Konicznie dodajmy ten serwis do swoich stron internetowych w bibliotekach naukowych.

Google Book Search

Google Books Search stanowi narzędzie do przeszukiwania, prezentowania online i pobierania zdigitalizowanych zbiorów książek i czasopism. Serwis prezentuje książki znajdujące się w domenie publicznej w całości, natomiast książki objęte prawami autorskimi są dostępne jedynie we fragmentach, obok których umieszczane są linki do bibliotek czy księgarń internetowych.

The Online Books Page

Baza umożliwiająca otwarty dostęp do ok. 2 milionów dokumentów w wersji elektronicznej wielu dziedzin wiedzy. filozofii, historii, polityki, prawa, sztuk pięknych.

Otwórz Książkę

Otwórz Książkę to cyfrowa kolekcja książek naukowych polskich uczonych reprezentujących różne dziedziny wiedzy. Ma na celu zwiększenie dostępności publikacji naukowych zarówno w kręgu środowiska akademickiego, jak poza nim.

Projekt Gutenberg

Baza umożliwiająca otwarty dostęp do ok. Projekt Gutenberg oferuje bezpłatny dostęp do ponad 59 000 bezpłatnych, wielojęzycznych książek elektronicznych, ze szczególnym uwzględnieniem starszych dzieł, dla których wygasły prawa autorskie w Stanach Zjednoczonych.