Spis treści

Wprowadzenie ... 7

1 Tworzenie Funduszu ... 11

Podstawowe pojęcia ... 11

Działalność socjalna ... 11

Coroczny odpis podstawowy ... 12

Zakładowe obiekty socjalne ... 13

Osoby uprawnione do korzystania z Funduszu ... 13

Przedsiębiorca ... 15

Pracodawca ... 15

Obowiązek tworzenia funduszu ... 16

Świadczenie urlopowe ... 17

Obowiązek świadczenia urlopowego ... 17

Wysokość świadczenia urlopowego ... 17

Roszczeniowy charakter świadczenia ... 18

Termin wypłaty świadczenia urlopowego ... 18

Opodatkowanie świadczenia urlopowego ... 18

Zmiana stanu zatrudnienia w ciągu roku kalendarzowego ... 19

Zasady tworzenia ZFŚS ... 19

Składniki Funduszu ... 19

Ustalanie przeciętnej liczby zatrudnionych ... 20

Nie uwzględnieni w przeciętnej liczbie zatrudnionych ... 22

Wysokość odpisu na Fundusz ... 24

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w 1998 r. ... 24

Fundusz spożycia zbiorowego ... 26

Odrębne uregulowania ... 26

Źródła zwiększania środków Funduszu ... 28

Tworzenie Funduszu po upadłości firmy ... 37


Odroczenie obowiązków socjalnych ... 40

Gromadzenie środków Funduszu ... 40

Fundusz tylko na cele socjalne ... 40

Wyłączenie środków socjalnych z egzekucji ... 41

Środki socjalne nie wykorzystane ... 41

2 Zasady gospodarowania ZFŚS ... 45

Uznaniowa pomoc socjalna ... 45

Kryteria socjalne ... 45

Oświadczenie pracownika o jego sytuacji socjalnej ... 46

Podstawowe zasady ... 47

3 Strony zakładowej działalności socjalnej ... 49

Rola pracodawcy ... 49

Zakres obowiązków i uprawnień pracodawcy ... 49

Uprawnienia związków zawodowych ... 50

Współdysponenci Funduszu ... 50

Odpowiedzialność związków zawodowych ... 52

Reprezentant załogi ... 52

Rola przedstawiciela załogi ... 52

Komisje socjalne ... 53

Wspólna działalność socjalna ... 53

Zakres przedmiotowy umowy ... 54

Praktyka centralizacji środków Funduszu ... 54

Strony umowy ... 54

Zakres wspólnej działalności ... 55

Umowa o prowadzeniu wspólnej działalności socjalnej - wzór ... 55

4 Regulamin Funduszu ... 59

Możliwości finansowe a potrzeby socjalne ... 59

Regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych - wzór 1 ... 60


Umowa o udzielenie pożyczki mieszkaniowej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych - wzór 2 ... 70

5 Uregulowania podatkowe dotyczące Funduszu ... 73

Podatek dochodowy od osób prawnych ... 73

Podatek dochodowy od osób fizycznych ... 74

Podatek od towarów i usług - VAT ... 78

Sprzedaż środków trwałych ... 79

6 Inne wyłączenia związane z Funduszem ... 83

Fundusz a składka na ubezpieczenie społeczne ... 83

Fundusz a zamówienia publiczne ... 84

Ćwiczenia z zakładowej działalności socjalnej

(pytania i odpowiedzi) ... 86

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym

funduszu świadczeń socjalnych (j.t. Dz.L). z 1996 r.

Nr 70, póz. 335 z późn.zm.) ... 107

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 1994 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (Dz.U. Nr 43, póz. 168 z późn.zm.) ... 114

Zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 6 września 1993 r. w sprawie zasad udzielania pomocy finansowej z zakładowego funduszu mieszkaniowego na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych, wolnej od podatku dochodowego od osób fizycznych (M.P, Nr 48, póz. 462) ... 116


Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 25 maja 1998 r. w sprawie określenia zakresu wyłączonego mienia, przeznaczonego na pomoc dla pracowników upadłego oraz ich rodzin, sposobu zarządzania i likwidacji tego mienia (Dz.U. Nr 69, poz.453) ... 118

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

(Dz.U. Nr 55, poz. 234 z późn.zm.) - wyciąg ... 120

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu

i prowadzeniu działalności kulturalnej (j. t, Dz.U. z 1997 r. Nr 110, poz. 721 z późn.zm.) - wyciąg ... 121

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

(Dz.U. Nr 121, poz. 591 z późn.zm.) - wyciąg ... 122

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

(Dz.U. Nr 118, póz. 561 z późn.zm.) ... 123